Almanya Üniversite Başvuru Rehberi V – Doğru Programı Belirlemek

HZB yeterliliği araştırmasında anabin sitesinden bahsetmiştik başvuru şartlarını karşıladığınız durumlarda hangi programlara başvurabileceğinizi de anabin web sitesinden ( https://anabin.kmk.org/ ) başlayarak tespit etmeye çalışacağız.

Lisans Başvurularında Başvurulabilecek Programların Belirlenmesi

Lisans başvurularında Türkiyeden başvuru yapan adayların büyük çoğunluğu YKS yerleştirme sonucu ya da IB diploması ile başvuru yaparlar.

YKS ile başvuracak adaylar:

YKS sonucu ile başvuracak adaylar için anabinden yapılan HZB kontrolündeki şartlar değişebilmektedir. HZB kontrolü sırasında size uygun olan seçenekte belirtilen durum öne çıkar. ( örneğin rehberin önceki bölümünde yaptığımız kontrolde bize uygun koşulun TUR-BV05 olduğunu belirlemiştik. Bu koşulda 12 yıllık bir eğitim sonrası alınacak bir Anadolu Lisesi diploması ve YKS sınavı ile 4 yıllık bir üniversiteye yerleştirme sonucu ve en az 170.000 puan sınırlaması ile YKS ile yerleşilen bölüm ya da ilişkili bölümler için Almanya’daki tüm üniversitelere başvuru hakkınız olduğunu belirtir. Size uyan koşullar farklı olabilir lütfen kontrol edin.

Yerleşilen Bölüm ya da İlişkili Bölümün Tespiti

TUR-BV05 koşulu yukarıda belirttiğim gibi Türkiyeden lisans başvurusu yapan öğrenciler arasındaki en yaygın durumdur. Bu nedenle örneklerde bunu kullanıyoruz.

Almanya lisans başvurularında Yerleşilen bölüm ve ilişkili bölüm tanımları en fazla kafa karıştıran konulardan biridir. Almanyadaki lisans ve yüksek lisans programları isimleri aynı olsa da müfredat anlamında farklı içeriklere sahip olabilirler. O nedenle özellikle ilişkili bölümleri belirlerken bazı kriterler kullanmanız gerekecektir.

---

Birinci Adım: Yerleşilen bölümün Almanya eğitim sistemindeki karşılığının bulunması.

Bunun için yine anabin sitesine başvuracağız. Anabin sitesine giriyoruz ( https://anabin.kmk.org/ ) ve ana ekrandan “Hochschul­abschlüsse” menüsüne tıklıyoruz. Ülkeyi Türkei seçerek devam ediyoruz.

“Abschlusstypen” açılır listesinden diploma türünü seçmelisiniz. Yerleştiğiniz bölüm 4 yıllık bir bölümse “Lisans/Bachelor” seçin. Türkiyede mevcut ve Almanya’da akredite tüm lisans programlarının bir listesi aşağıya gelecektir. Orada sayfa sayfa arama yapıp yerleştirildiğiniz bölümü bulabileceğiniz gibi “Studienrichtungen” açılır listesinden bölümünüzü seçebilirsiniz. Ben “Kontrol ve Bilgisayar Mühendisliğini” seçtim. Aşağıya ilgili konudaki tüm programlar listelenecek.

Bu örneğe bakarsanız Programın ismi, Türü ( Lisans/Master ), süresi ve Programın almanca ismi listede görülebilir. Bölümün ismine tıkladığınızda yeni bir pencere açılacak ve bölümle ilgili tüm detaylar gösterilecektir.

Anabin’le işimiz bitti. “Studienrichtung” ( çalışma alanı ) kısmındaki Almanca tanımı kenara not edin.

---

İkinci Adım: Bölümün Almanya karşılıklarının ve İlişkili Bölümlerin tespiti

Şimdi bu çalışma alanı ile ilişkili bölümleri bulmamız gerekiyor. Bunun için DAAD ( Alman Akademik Değişim Servisi ) https://www.daad.de/en/studying-in-germany/universities/all-degree-programmes/ ya da Federal Eğitim Bakanlığının https://www.hochschulkompass.de/home.html sitesini kullanacağız. Ancak birebir aynı isimdeki programlar dışındaki başvurulabilecek programların belirlenmesi işi biraz karışıktır ve yerleştiğiniz ve başvurduğunuz okula ve lise ders notlarınıza göre değişir. Bazı durumlarda başvurabileceğinizi düşündüğünüz programlara başvurmaya çalıştığınızda okuldan HZB’ye göre başvuramazsın diye uyarı almanız da mümkündür. Biraz analitik bir yaklaşım sergilemelisiniz.

Şimdi analize başlayalım: Biz görsel olarak daha anlaşılır ve kullanışlı olduğu için DAAD servisinin sitesini kullanacağız.

Hatırlarsanız biz “Kontrol ve Bilgisayar Mühendisliği” bölümüne yerleştirilmiştik ve bu bölümün çalışma alanı “Ingenieurwesen Kontrolle und Computer” olarak belirtiliyordu.

https://www.daad.de/en/studying-in-germany/universities/all-degree-programmes/ sitesine girelim. Almanca bilmiyorsanız İngilizce seçeneği var ancak bu durumda çalışma alanını da İngilizceye çevirmeniz gerekiyor. Yani “Computer and Control Engineering“. Daha fazla kişi tarafından anlaşılabilir olsun diye İngilizce devam edeceğim.

Site açıldığınıda programları arayabileceğiniz bir pencere gelecek. İlk yapmanız gereken doğru filtreleri belirlemek:
Programme Type alanına “Undergraduate” seçerek başlıyoruz.

Sonra Course of Study alanında çalışma alanı seçebiliriz ancak henüz burada ne tür alanlar var bilmiyoruz. Listeyi genişleterek programlara bakabilirsiniz. 550’ye yakın alan var ve bunlar arasından ilişkili alanları bulmak samanlıkta iğne aramak gibidir. Yine de bunu deneyebilirsiniz.

Ana disiplinler şunlardır:

Agricultural and Forest Sciences ( Tarım ve Ormancılık)
Humanities and Social Sciences  ( Sosyal Bilimler )
Engineering Sciences ( Mühendislik ve Mimarlık )
Art, Music, Design ( Sanat ve Yaratıcılık )
Mathematics, Natural Sciences ( Temel Bilimler, Matematik ve Informatik )
Medicine, Health Sciences  ( Sağlık Bilimleri , Tıp )
Language and Cultural Studies  ( Dilller ve Kültürler )
Economic Sciences, Law ( Ekonomi ve Hukuk )
Teaching Degrees ( Öğretmenlik )

Bizim örneğimizde arama kısmına “Computer and Control Engineering” yazmaya çalıştığımızda ( Kopyala yapıştır yok, yazmalısınız ) Computer yazdığımızda bir yardım penceresi ile size önerilerde bulunmaya başlayacaktır. Burada Computer Engineering çalışma alanını önerdiğini görüyorsunuz. Bize en yakın gelen bu seçip Search tuşu ile devam edelim.

Arama yaptırdığımda benim için 610 lisans programı listeledi. Bu durum, teorik olarak bu 610 programa da başvuru şansımın olduğu anlamına geliyor. Programları incelediğimizde “Bilgisayar Mühendisliği” programları olduğu gibi “Bilgisayar Bilimleri – Informatik” programları , “IT mühendisliği”, “Yazılım Mühendisliği”, “Endüstri-Bilgisayar Mühendisliği” vb. ilginç programların olduğunu da görüyoruz. Unutmayın teorik dedim pratikte bu mümkün olmayabilir ya da skala daha da geniş olabilir. O nedenle VPD bölümünü de okuyun.

Bundan sonra her bir programın içine girerek programın özelliklerini görebilir ve okulun ilgili web sayfasına erişebilirsiniz.

---

IB Diploması ile Başvuranlardaki Kısıtlamalar

IB Diplomasına sahip adaylar için koşullar 2023 yılında değiştirildi. Sınavlara 2025 yılından itibaren girecek adaylar için aşağıdaki koşullar geçerli olacak

Matematik (Matematik: Analiz ve Yaklaşımlar veya Matematik: Uygulamalar ve Yorumlama) konusu “HL” olarak kanıtlanmışsa ya da IB Almanya Federal Eğitim Bakanlığınca onaylıysa kısıtlama yoktur. Aksi durumda aşağıdaki koşullar geçerlidir.

Yüksek Lisans Başvurularında Başvurulabilecek Programların Belirlenmesi

Yüksek lisans giriş yeterliliğiniz varsa program seçiminde herhangi bir kısıtlamanız yoktur.

---

Hangi Programlara Başvurabileceğinizden Emin Değilseniz

VPD

Evet YKS sonucunuzla hangi bölümlere başvuru yapabileceğiniz konusu karışık ve çok net olmayan bir konudur. Bu değerlendirmeler okullara bırakılmıştır. Bazı okullar bu değerlendirmelerle uğraşmak istemezler ve bunun için başka kurumları yetkilendirirler. Bu kurumlar, belgelerin ön kontrolünün yapar ve size bir belge sunarlar.

“Vorprüfungsdokumentation” olarak adlandırılan ( kısaca VPD ) bu belge sizin okul bitirme notunuzun Alman not sisteminde karşılaştırılabilmesi için bir çevirme işlemi içeriyor. Sadece notlar Alman sistemine çevrilmiyor aynı zamanda bitirdiğiniz okulun öğreniminize Almanya’da devam etmeniz için yeterli olup olmadığı, hangi bölümlere başvurabileceğiniz de sorgulanıyor. Bir nevi diploma doğrulama diye düşünebilirsiniz (HZB) . Dönüştürülen notlar NC ( Numerus Clausus ) denilen bir sıralama sistemi ile sizin değerlendirmeniz için kullanılıyor.  Bu konuya aşağıda değineceğiz.

VPD Belgesi size, o üniversite için hangi bölümlere başvurabileceğiniz konusunda bilgi içerecektir. Elbette bu sadece o üniversite açısından bağlayıcıdır ancak diğer okullardan da benzer bir yaklaşım olacağını bilmeniz açısından önemlidir.

Öncelikle bilmeniz gereken en önemli şeylerden biri bu bölümlerin YKS sonucunda yerleştiğiniz bölüme ek olarak puanınızla da ilgili olacağıdır. 2,5 Abitur burada bir orta noktadır diye düşünebilirsiniz. Eğer NC puanınız 2,5 ve daha iyiyse benzeri bölümler kısmı sizin için de geçerli olacaktır ve yukarıda anlattıklarım daha anlamlı olacak. Eğer NC puanınız 2,5 dan düşükse kapsam daha dar olacaktır.

Bu nedenle eğer hangi bölümlere başvurabileceğiniz konusunda net değilseniz, başvurmak istediğiniz okullar VPD istemese bile VPD isteyen bir okul için VPD başvurusunda bulunmanız anlamlı olabilir.

VPD için Nereye Başvurulur

Notunuzun çevrilmesi ve HZB’nizin doğrulanması bazı okullarda kendi bünyelerinde yapılırken bazı okullar tüm başvuru sürecini uni-assist üzerinden sürdürüler. Bazı okullar ise sadece notunuzun hesaplanması ve VPD belgesinin düzenlenmesi için Uni-Assist sistemini kullanırlar. Başvuracağınız okulların başvuru koşulları önemlidir. VPD istiyorsa öncelikle uni-assist’e VPD başvurusu yapıyor, VPD’nizi aldıktan sonra doğrudan ilgili üniversiteye başvuruyorsunuz. VPD için nereye başvuracağınıza ilişkin yönelendirmeler için okulun web sitesi yönlendiricidir.

Bunlar :
Uni-assist olabilir, Hochschule Konstanz olabilir ya da Alman vatandaşlığınız var ve Liseyi Türkiye’de bitirdi iseniz başka kurumlar olabilir. Doğru yönlendirme için okulun sitesini inceleyin.

Özellikle yaz dönemlerinde çokça başvuru olduğu ve süreç oldukça sıkı denetimler gerektirdiğinden süre bazen 8 haftayı bulabiliyor hatırlatayım.

---

Program seçiminizi etkileyecek en önemli kısıtlama

Şimdiye kadar hiç bahsetmedik, Almanca dili bilginiz sizin açınızdan en önemli kısıt olacak. Almanya’da üniversite lisans programlarının çok büyük kısmı , yüksek lisans programlarının da çoğunluğu Almanca verilmektedir. Almanca verilen programlara kayıt için C1 düzeyinde Almanca bilgisi aranır. C1 düzeyinde Almanca lise boyunca yoğun Almanca eğitimi verilen okullar dışında edinilmesi zor bir seviye olduğundan Alman üniversitelerinin bir kısmında dil hazırlık okulları kurulmuştur. Ancak belirtmek gerekir ki tüm okullarda bu hazırlık okulları yoktur ve bu okullara yetersiz Almanca bilgisi ile başvuru yapılamaz.

Üniversiteye giriş için diğer gereksinimleri karşılayan ve fakat yeterince Almanca bilgisi olmayan öğrencileri bir dil hazırlık okuluna kaydedilmesi( bazı okullar kendi bünyesinde değil, anlaşmalı özel dil kursları ile bunu sağlayabilir ) ve başarılı hazırlık dönemi sonrası sertifika alan adayların okula kaydedilmesi uygulamasına “Şartlı Kabul” denilmektedir.

Şartlı kabullerde süreler başlangıç Almanca bilgisine göre değişiklik gösterirler. Sıfır Almanca bilgisi ile şartlı kabul alan öğrencilere 4 sömestre boyunca eğitim verilebilmektedir. Bununla birlikte B1 düzeyinde Almanca şart koşulan hazırlık okullarında süre 1 yıl ile sınırlandırılabilir. Dil hazırlık okulları eğitimleri genellikle bir DSH Almanca sınavı ile sonlanırlar. Şartlar için okulların sitelerinde detaylı araştırma yapılması gerekir.

Alman üniversitelerinde şartlı kabul başvuruları diğer başvurularda olduğu gibi farklılıklar göstermektedir. Öncelikli olarak okulun şartlı kabul verip vermediği araştırılmalıdır. Daha sonra istenilen Almanca dil seviyesi karşılanmalıdır. Başvuru şekilleri, uni-assist ve portal üzerinden online olarak veya posta yoluyla olabilir. Başvurular, program başvurularına paralel olarak yapılabilir veya tamamen farklı bir süreç izleyebilir. Bu konuda okulun yönlendirmesi dikkatle takip edilmelidir.

Şartlı kabul başvuru tarihleri bazı okullar için normal başvuru tarihlerinden farklıdır. Bazılarında ise tüm yıl boyunca başvuru yapılabilmektedir. Kabul şansının artırılması için dikkatli ve detaylı bir araştırma şarttır.

Almanya’da Hangi Okullara Şartlı Kabul ile başvurulabilir? sayfasından okulların şartlı kabul verdikleri Almanca dil seviyelerine bakabilirsiniz.

---

Doğru Programı Nasıl Belirleyeceksiniz?

Almanya Program Kabul Türleri ve NC

Başvurabileceğiniz programları tespit ettiniz, Almanca seviyenize göre başvurabileceğiniz okulları belirlediniz, bir liste oluşturarak başlayın. Programların web sayfalarını detaylı inceleyerek tabloyu doldurun. Yabancı öğrenciler için başvuru şekilleri birden fazla olabilir. Başvuru şekline göre işlemler değişecektir. Bu konuyu ilerleyen bölümlerde daha detaylı ele alacağız. Şimdilik sadece kavram olarak bilmeniz ve listeye eklemeniz yeterlidir.

Uni-assist: Bazı okullar başvurularını bu kurum üzerinden alırlar
VPD: Bazı okullar için ön değerlendirme gerekir ve bunu belirli kurumlar üzerinden isteyebilirler ( Ör. uni-assist )
DOSV: Bazı programlarda OSYM benzeri bir sıralama yapmanız gerekebilir.
Portal Başvurusu: Bazı okullar başvurularını kendi web siteleri üzerinden almayı tercih eder.
Posta İle Başvuru: Bazı okullar halen başvuru belgelerini posta ile iletilmesini tercih ederler.

Kabul Türleri Nedir ve Sizin İçin Ne Anlama Gelir?

Alman üniversitelerindeki programlar kabul kısıtlamaları açısından ikiye ayrılır.

• NC’li Programlar: Bu programlar genellikle mevcut kontenjanlarından fazla sayıda başvuru aldıklarından, öğrenci adaylarını NC puanına göre sıralar ve en yüksek NC puanına sahip olanlara kabul verirler. NC puanı yüksek lisans başvurularında üniversite bitirme notunuzun, lisans başvurularında ise YKS yerleştirme puanınızın ya da lise bitirme notunuzun ( Eğer IB, GIB, Matura vs.. bir uluslararası ya da avrupada geçerli lise bitirme diplomanız varsa ) Alman Abitur not sistemine dönüştürülmesi ile hesaplanır.
  • Bazı yüksek öğrenim programlarında başvurularda NC minimum değeri kısıtı olabilir.
  • NC Hesaplama’da Bavyera Formülü olarak adlandırılan bir formül Kullanılmaktadır.
    • Bavyera formülü şu şekildedir:

• • • NC= (Nmax-Nd) / (Nmax – Nmin) x 3 + 1

• • • Nmax: Alınabilecek en yüksek puan
    • Nmin: Geçebilmek icin alınan en düşük puan
    • Nd: Kendi puanınız
    • Birkaç Örnek verelim isterseniz. Örneğin YKS’de 390 puan aldınız ve bir vakıf üniversitesinin Bilgisayar Mühendisliği bölümüne yerleştirilebiliyorsunuz. Almanya tercihini değerlendirmek istiyorsunuz puanınızı hesaplayalım:
    • NC = ( 560 – 390 ) / ( 560 -170 ) x 3 + 1 ** YKS Max 560, min 170 puan alınır.
    • NC= 2,3
    • Yüksek lisans için başvuruyorsanız bitirme notunuzu NC’ye çevirmeniz gerek. Örneğin bitirme notunuz 3,2 olsun. Bunun hesaplaması şöyle olur.
    • NC = ( 4 – 3,2 ) / ( 4 -2 ) x 3 + 1 ** Bitirme Notunuz Max 4 Min 2 olabilir.
    • NC= 2,2

• • • Münih Teknik üniversitesinin web sitesinde bir hesaplama uygulaması var buradan erişebilir ve mevcut not ya da puanınıza göre VPD’nizi hesaplayabilirsiniz.

• NC-Frei Programlar: Bu programlar genellikle mevcut kontenjanlarından az sayıda başvuru aldıklarından, öğrenci adaylarını NC puanına bakılmaz. Yani puanınız ne olursa olsun kabul alabilirsiniz. Elbette her programda yalnızca belirli oranda yabancı öğrenci kontenjanı verildiğini unutmamak gerekir.

---

NC ya da NC-Frei Programların Farkı Nedir?

Kabul türlerine göre programların bazı avantaj ve dezavantajları olabilir.

NC’li Programlar

NC Frei Programlar

Hangi Tür Kabul Size Uygun?

NC’li Bölümler:

NC puanı ve akademik geçmişi güçlü olan öğrenciler için avantajlıdır.

Mezuniyet sonrası iş bulma ihtimali daha yüksektir.

Daha fazla rekabet içerir ve başvuru süreci karmaşıktır.

NC-Frei Bölümler:

Düşük NC puanına sahip olan öğrenciler için daha erişilebilirdir.

Başvuru süreci daha az rekabet içerir.

İş piyasasında NC’li bölümler kadar avantajlı olmayabilir.

---

Başvuru Listesi

Başvuru listenizi hazırlarken yaz sömestresi kavramı ile tanışacaksınız. Normal olarak eğitim Ekim ayında başlarken, Alman üniversitelerinde Nisan ayında başlayan programlarda vardır. Bazı programlar hem kış ( Ekim ) hemde yaz ( Nisan ) aylarında yeni öğrenci kabul ederler.

Başvurularla İlgili Özel Hatırlatmalar

•Yaz Dönemi başvuruları genellikle 1 Aralık – 15 Ocak

•Kış Dönemi Başvuruları genellikle 1 Haziran – 15 Temmuz

( Başvuru tarihlerinde istisnalar vardır okul sitesinden kontrol gerekir )

• NC’li bölümlere kabuller son başvuru tarihinden sonra gelir.

•Tıp ve benzeri bazı popüler programlara kabuller çok uzun süre alabilir. ( Bazı kabuller dönem başlangıcını bulabilir )

•NC’li program hedefi olan öğrencinin hızlı kabul amaçlı bir NC frei program tercihi yapması ve vize başvurusunun bu program üzerinden yürütülmesi işlemler açısından daha geniş bir takvim sağlar.

Liste

Listeniz aşağıdakine benzer bir liste olmalıdır.

Program Adı	Okul	Şehir	Kabul Türü (NC/NC Frei)	Başvuru Şekli ve Gereksinimler	Başvuru Tarihleri	Not
Data Science	Augsburg University of Applied Sciences	Augsburg	NC Frei	Şartlı B1 Almanca, Uni-assist	1 Haziran – 15 Temmuz

---

Sonuç: Doğru Programı Seçmek, Başvurunun İlk Adımıdır

Almanya’da üniversite başvurularında en kritik aşamalardan biri, sizin için uygun olan programları doğru belirlemektir. Akademik geçmişiniz, lise veya üniversite mezuniyet durumunuz ve Almanya’daki üniversitelerin kabul kriterleri doğrultusunda başvurabileceğiniz bölümleri netleştirmek, sürecin sorunsuz ilerlemesini sağlar.

Şimdiye kadar, hangi programlara başvurabileceğinizi nasıl belirleyeceğinizi detaylıca ele aldık. Bundan sonraki adım ise başvuru sürecine geçmek ve belgelerinizi hazırlamak olacak. VI. bölümde, Almanya üniversitelerine başvuru işlemlerini adım adım nasıl yapacağınızı anlatacağız.